HOA NHÀI
“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài,
Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An.”
(ca dao Việt Nam)
Hoa nhài (còn gọi là hoa lài) là một loài hoa màu trắng thuần khiết có hương thơm thoảng nhẹ quyến rũ, thường được dùng trang hoàng hay thảo mộc ướp trà.
Hoa nhài có nguồn gốc từ Ấn Độ du nhập theo con đường tơ lụa vào Trung Hoa thời Tần Hán. Các thi nhân nhà Đường thường gọi hoa nhài bằng các tên phiên âm gốc Phạn - Ba Tư Mo Li Hua như “Mạc Lỵ" (末利), "Mạc Lệ" (末丽) hay "Mộc Liệt" (沐烈). Phát triển mạnh nơi phương nam ấm áp Quảng Châu, Lĩnh Nam, Mân Việt thời Tống Đường, hoa nhài trong thơ ca thời kỳ này luôn gắn liền với nỗi niềm viễn xứ hoặc cuộc sống thanh nhàn nơi đất khách:
“Thoái công chỉ bàng Tô Lao trúc,
Di yến đa tùy mạt lỵ hoa."
(Bì Nhật Hưu)
(Xong việc công về bên khóm trúc
Thưởng thức hương nhài lúc tiệc tan)
Hoa nhài thường được trồng quanh chùa chiền cho hương thơm và làm thuốc, ướp trà:
“Thiên hương khai mạc lỵ,
Phạm thụ lạc bồ đề."
(Lý Quần Ngọc)
(Hương trời mở lối hoa nhài nở;
Bồ đề rơi nhẹ chốn thiền môn)
Trong thơ ca Việt Nam hoa nhài xuất hiện trong ca dao như:
“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài,
Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An.”
Hay
“Càng thắm thì càng mau phai,
Thoang thoảng hương nhài càng được thơm lâu"
Hoa nhài nở tỏa hương thơm về đêm nên còn được ví như kiếp hồng nhan bạc phận như trong bài
Hoa nhài (thiên Mộc Hoa Môn) của Nguyễn Trãi
“Môi son bén phấn dây dây,
Đêm nguyệt đưa xuân một nguyệt hay.
Mấy kẻ hồng nhan thì bạc phận,
Hồng nhan kia chớ cậy mình hay”
(Nguyễn Trãi)
Hoặc
Phạm Duy trong Dạ Lai Hương :
“Nhẹ bàn chân, hương đêm ơi !
Lung linh trăng lại về nữa
Cánh gió đưa hương ngả đầu mây phất phơ.
Đêm thơm không phải từ hoa
Mà bởi vì ta thiết tha tình yêu thái hòa”
Mới đây, bài dân ca Hoa nhài-Mạc Lệ Hoa (Mo li hua)茉莉花, là một trong ba bài dân ca Trung Hoa đã được các thiếu nhi học sinh trường Hoa ngữ hát lên như một món quà mà Đệ nhất phu nhân Melanie thân tặng phu nhân Bành Lệ Viện khi thăm viện Bảo Tàng nghệ thuật Á châu tại thủ đô Washington ngày 24/9 vừa qua.
Kể ra một loài hoa dân dã như hoa nhài cũng được tham dự vào một sự kiện chính trị như thế cũng là một điều hiếm thấy trong đời sống đây!
mnc
mnc
26/9
No comments:
Post a Comment