Đại Học Sư Phạm , ngày tháng cũ
Thursday, June 25, 2026
T H Á N G S Á U T R Ờ I M Ư A
Tuesday, June 2, 2026
BÌNH MINH BÊN HỖ WALKER LAKE
Một mình lặng ngắm cảnh thiên nhiên
Sóng nước mênh mang, gió rất hiền
Thong thả buông câu làm lã vọng
Rảnh rang ngắm cảnh gột ưu phiền
Trăm năm cuộc thế còn bao nả
Một thoáng an nhiên đích thị thiền
Ban sớm bên hồ nhìn sóng nước
Cảm ơn đời có buổi đoàn viên
mnc
đầu tháng Sáu
2026
Thursday, April 30, 2026
M Ộ N G D U
Trong mơ về lại căn nhà cũ
Nơi ta rứt ruột bỏ đi xa
Nhà cũ nay đà thay đổi chủ
Nhưng vẫn còn đây nỗi nhớ nhà
Ngâm câu quốc phá sơn hà tại
Cây khế đầu hè vẫn trổ hoa
Đường phố thay tên chừng xa lạ
Loanh quanh xóm cũ rặt người ta
Tiếng nói nay sao nghe cũng khác
Chẳng ai để ý một lão già
Cứ như đến tự hành tinh lạ
Đi lạc vào thế kỷ đã qua
Ngỡ ngàng trông thấy toàn màu đỏ
Trên đường trên phố ngập mưa sa
Âm u những tượng đài hoang phế
Chập chờn những bóng quế hồn ma
Ta mãi sống trong ngày tháng cũ
Giật mình sáng bạch mới tỉnh ra
mnc
30/4/2026
Monday, October 6, 2025
Vịnh Chiêu Quân . Đỗ Phủ
Vịnh hoài cổ tích kỳ 3 - Vịnh Chiêu Quân
Nhớ cảnh xưa cũ kỳ 3 - Vịnh Chiêu Quân
Sinh trưởng Minh Phi thượng hữu thôn.
Nhất khứ tử đài liên sóc mạc,
Độc lưu thanh trủng hướng hoàng hôn.
Hoạ đồ tỉnh thức xuân phong diện,
Hoàn bội không quy nguyệt dạ hồn.
Thiên tải tỳ bà tác Hồ ngữ,
Phân minh oán hận khúc trung luân.
群山萬壑赴荊門,
生長明妃尚有村。
一去紫臺連朔漠,
獨留青塚向黃昏。
畫圖省識春風面,
環珮空歸月夜魂。
千載琵琶作胡語,
分明怨恨曲中論。
杜甫
VỊNH CHIÊU QUÂN
Vượt ngàn thác núi đến Kinh Môn
Quê cũ Minh Phi một xóm thôn
Cung tía theo nàng lên rợ bắc
Mồ xanh giờ quạnh giữa hoàng hôn
Nét xuân phảng phất trong tranh vẽ
Bóng nguyệt lung linh ngọc dạ hồn
Vẳng tiếng Tỳ Bà âm Rợ ngữ
Như còn oán hận giữa càn khôn
mnc (phóng dịch)
Theo một giai thoại chép trong Tây Kinh tạp ký 西京雜記 được lưu truyền từ cuối đời Hán rằng do số phi tần của Hán Nguyên Đế quá đông, nên hoàng đế lệnh hoạ sư vẽ lại chân dung để dựa vào nhan sắc mà sẽ triệu hạnh. Các cung phi thường lo lót tiền cho hoạ công Mao Diên Thọ 毛延壽 để được vẽ cho đẹp, chỉ Vương Tường không đút lót nên chân dung không đến được hoàng đế. Khi Hung Nô đến chầu, xin mỹ nhân để làm yên chi, Nguyên Đế chọn trong số chân dung, thấy Chiêu Quân tầm thường, nên chọn để phái đi Hung Nô. Trước nàng diện kiến, thấy dung mạo không ai bì kịp, Nguyên Đế hối hận nhưng chuyện đã định nên không thể thay đổi, sai chém Mao Diên Thọ cùng các hoạ công khác. Một dị bản của giai thoại này là Chiêu Quân tự vẽ chân dung mình, nhưng bức tranh đó trước khi dâng lên vua bị Mao Diên Thọ điểm thêm nốt ruồi, thuật số thường gọi là tướng sát chồng.
Chiêu Quân trên đường tới Hung Nô, khi tới biên cương là một nơi hoang mạc rộng lớn, nàng ngồi trên ngựa buồn u uất mà cầm một cây tỳ bà đàn một khúc gọi là Xuất tái khúc 出塞曲 và làm một số bái thơ ai oán, trong đó có bài Chiêu Quân oán 昭君怨 được chép trong Nhạc phủ thi tập. Một con nhạn bay ngang qua nghe nỗi u oán cảm thương trong khúc điệu liền ruột gan đứt đoạn và sa xuống đất, nên nàng được tôn vinh là người có khả năng làm chim sa cá lặn (trầm ngư lạc nhạn 沉魚落雁). Do giai thoại này, Chiêu Quân xuất tái 昭君出塞 trở thành một đề tài sáng tác phổ biển của thi ca, nghệ thuật ngày trước. Truyện Kiều: “Quá quan này khúc Chiêu Quân, Nửa phần luyến chúa, nửa phần tư gia”.
Năm 20 TCN, Hô Hàn Tà chết, nàng tiếp tục làm vợ của người con là thiền vu Phục Chu Luy 復株累 lên thay, theo tục của người Hung Nô, sinh thêm được hai con gái. Sử sách không chép về cái chết của nàng. Sách Thông điển đời Đường chép sau khi mất tại Hung Nô, nàng được chôn ở bờ nam sông Đại Hắc gần Hồi Hột, nay thuộc Nội Mông. Ở đây mặc dù mùa thu cây cỏ đều tàn úa nhưng mộ nàng vẫn quanh năm xanh tươi như ở trung nguyên, nên người ta gọi là “thanh trủng” 青塚 (nấm mồ xanh). ( Thi Viện)
Thursday, July 10, 2025
TRÚC NON
Tuesday, July 8, 2025
T Ử V I H O A
Tử vi hoa
Đi chơi xa, về nhà
Trước ngõ mấy chùm hoa
Nghiêng cánh trong nắng hạ
Ý như muốn chào ta
Mỏng manh vài cánh tử vi hoa (crepe mythe) màu hồng nhạt trước nhà, mùa này khắp các miền cao bồi Texas , đồng loạt trổ bông khoe sắc cùng vạn vật. Một mùa hè nóng bỏng cũng dịu mát cùng màu hoa.
Về lại nhà, khoe hoa trước ngõ lại nhớ Tử Vi Hoa của Bạch Cư Dị. Nhắc đến Bạch Cư Dị lại nhớ Tỳ Bà Hành, nhớ bến Tầm Dương … nhớ Hoa Phi Hoa …
Thôi, cứ hãy đọc lại bài thơ
Tử vi hoa
紫薇花
絲綸閣下文章靜,
鐘鼓樓中刻漏長。
獨坐黃昏誰是伴?
紫薇花對紫薇郎。
白居易
Tử vi hoa
Ty Luân các hạ văn chương tĩnh,
Chung cổ lâu trung khắc lậu trường.
Độc toạ hoàng hôn thuỳ thị bạn?
Tử vi hoa đối tử vi lang.
Bạch Cư Dị
Dịch thơ
Hoa Tử Vi
Gác Ty Luân vãn chuyện văn khoa
Chuông điểm canh khuya đã vẳng xa
Ngồi mãi đến chiều, ai bạn nhỉ ?
Tử vi đối mặt khách yêu hoa
mai ngọc cường dịch
Tôi cũng có thêm vài chi tiết thú vị:
“ Hoa tử vi nở liên tục trong vòng ba tháng, kéo dài từ mùa hạ sang mùa thu, nên có tên là bách nhật hồng (百日红), lại có hình thù giống như cái phan báu ( phướn quý) trong mỹ thuật Phật giáo, nên còn được gọi là bảo phan hoa (宝幡花). Người Trung Quốc cũng gọi hoa tử vi (紫薇花) là hoa Phật tướng (佛相花), xem như một loài hoa đem đến sự thịnh vượng, tốt lành, còn người Pháp thì gọi tử vi là “Đinh hương Ấn Độ” (印度丁香 - lilas des Indes)”
Cây tử vi phát triển bằng cách tự bong lớp vỏ cây bên ngoài mỗi năm một lần. Nếu chúng ta dùng tay chạm nhẹ chúng sẽ không ngừng chuyển động, thậm chí còn phát ra những âm thanh nhỏ như tiếng cười khúc khích của cây, cánh hoa mỏng nên khi ta đưa tay lại gần hoa sẽ rung động, thế nên mới có câu Tử vi lang (chàng yêu hoa tử vi) ngồi (một mình) ngắm tử vi hoa trong thơ Bạch Cư Dị
mnc
Sunday July 9
⚜️⚜️⚜️
VÊ HOA TỬ VI
Hoa tử vi nở không ngớt trong vòng ba tháng, kéo dài từ mùa hạ sang mùa thu, nên có tên là bách nhật hồng (百日红), lại có hình thù giống như cái phan báu trong mỹ thuật Phật giáo, nên còn được gọi là bảo phan hoa (宝幡花). Người Trung Quốc cũng gọi hoa tử vi (紫薇花) là hoa Phật tướng (佛相花), xem như một loài hoa đem đến sự thịnh vượng, tốt lành, còn người Pháp thì gọi tử vi là “đinh hương Ấn Độ” (印度丁香 - lilas des Indes).
Tử vi (Lagerstroemia indica) thuộc họ bằng lăng (Lythraceae), là loài cây bụi, thân gỗ nhỏ, nhẵn. Lá đơn hình bầu dục, mọc đối, dính sát thân cành. Hoa có 6 cánh, hương thơm dịu, gồm các màu hồng, tím, đỏ, trắng, mọc thành từng chùm ở đầu cành, cánh hoa mỏng nhàu, mép lượn sóng. Chỉ nhụy dài cong, điểm phấn vàng rực rỡ.
Hoa tử vi nở không ngớt trong vòng ba tháng, kéo dài từ mùa hạ sang mùa thu, nên có tên là bách nhật hồng (百日红), lại có hình thù giống như cái phan báu trong mỹ thuật Phật giáo, nên còn được gọi là bảo phan hoa (宝幡花). Người Trung Quốc cũng gọi hoa tử vi (紫薇花) là hoa Phật tướng (佛相花), xem như một loài hoa đem đến sự thịnh vượng, tốt lành, còn người Pháp thì gọi tử vi là “đinh hương Ấn Độ” (印度丁香 - lilas des Indes).
Hoa Tử Vi
Ở Việt Nam, một số người vẫn còn nhầm lẫn gọi hoa tử vi là hoa tường vi (薔薇花, một loài tầm xuân, thuộc họ hoa hồng), hay còn nhầm sang cả với hoa bằng lăng vì thấy cùng họ.
Tử vi là một trong những loài kỳ hoa dị thảo, sách “Quần phương phổ” gọi tử vi là phạ dương hoa (怕痒花), sách “Chân Nam bản thảo” thì gọi tử vi là dương dương hoa (痒痒花), bởi tử vi có phản ứng rung lên, như cười khúc khích mỗi khi người ta gãi vào thân cây.
Thiền sư Bassui Nhật Bản nói: “Thân này như ảo ảnh, như bọt nước giữa dòng. Tâm này khi tự nhìn vào, vô hình như hư không, vậy mà ở đâu đó vẫn nghe ra tiếng. Ai đang nghe?”. Chỉ có thể nói đó là sự hòa điệu, giao cảm của vạn vật chúng sinh.
Nhà thơ Bạch Cư Dị đời Đường đã cảm tác về hoa tử vi như sau:
絲綸閣下文章靜,
鐘鼓樓中刻漏長.
獨坐黃昏誰是伴?
紫薇花對紫薇郎.
Phiên âm:
Ty Luân các hạ văn chương tĩnh,
Chung cổ lâu trung khắc lậu trường.
Độc tọa hoàng hôn thuỳ thị bạn ?
Tử vi hoa đối tử vi lang.
Tạm dịch:
Dưới gác Ty Luân bặt văn chương,
Giữa lầu chuông trống chợt ngân vang.
Hoàng hôn lẻ bóng ai bầu bạn?
Tử vi hoa với tử vi chàng.
Thích Thanh Thắng
Tuesday, June 17, 2025
HAPPY FATHER’S DAY
Happy Father’s Day 2025